وقتی سخن از آذربایجانغربی به میان میآید، نخستین تصویر شاید مجموعهای از آثار تاریخی، طبیعت متنوع یا شهرهای شناختهشده استان باشد؛ اما در پس این جغرافیا، لایههای متعددی از تاریخ، فرهنگ، آیین، ادبیات و شیوههای زندگی قرار دارد که هر کدام بخشی از هویت این سرزمین را شکل دادهاند.
به گزارش نای قلم، ششمین همایش ملی ایرانشناسی فرصتی است تا این لایهها در کنار یکدیگر قرار گیرند و آذربایجانغربی نه فقط از منظر داشتههای تاریخی، بلکه بهعنوان بخشی از تاریخ و تمدن ایران مورد بازخوانی قرار گیرد.
دبیر علمی ششمین همایش ملی ایرانشناسی، با اشاره به همین رویکرد گفت: یکی از محورهای اساسی این همایش، توجه به هویت ملی و شناخت جایگاه استانها در تاریخ و فرهنگ ایران است و آذربایجانغربی از ظرفیتهای گستردهای در این زمینه برخوردار است.
افشار کبیری، افزود: برای دستیابی به شناخت دقیقتر از هویت تاریخی و فرهنگی استان، نمیتوان به روایتهای کلی بسنده کرد، بلکه موضوعات باید در دورههای مختلف تاریخی با نگاه علمی بررسی، دستهبندی و مستند شوند.
وی ادامه داد: این همایش تلاش دارد بخشی از این مطالعات را در کنار یکدیگر قرار دهد تا تصویر کاملتری از تاریخ و تمدن آذربایجانغربی و جایگاه آن در ایران بزرگ ارائه شود.
دبیر علمی همایش با اشاره به پیشینه تاریخی استان گفت: آذربایجانغربی در دورههای پیش و پس از اسلام، جایگاه مهمی در تحولات تاریخی و تمدنی ایران داشته است و آثار برجایمانده از این دورهها، تنها بخشی از این میراث را نشان میدهند.
به گفته کبیری، تخت سلیمان تکاب و مسجد جامع ارومیه نمونههایی از آثار تاریخی استان هستند که هر یک میتوانند دریچهای برای شناخت بخشی از تاریخ و جغرافیای این منطقه باشند.
وی در عین حال تأکید کرد: تاریخ یک سرزمین تنها در بناها و محوطههای تاریخی خلاصه نمیشود و برای شناخت واقعی یک جامعه باید فرهنگ، شیوه زندگی و میراث معنوی آن نیز مورد توجه قرار گیرد.
کبیری فرهنگ و هنر را یکی دیگر از محورهای مهم شناخت آذربایجانغربی دانست و گفت: ادبیات عامه، فولکلور، آداب و رسوم، بازیهای بومی و محلی، هنرهای سنتی و صنایع چوبی، بخشهایی از میراث فرهنگی استان هستند که شاید در نگاه نخست کمتر دیده شوند، اما در شکلگیری هویت اجتماعی مردم نقش مهمی دارند.
وی افزود: جغرافیای طبیعی، مناطق روستایی و عشایری و شیوههای زندگی در این مناطق نیز بخشی از ظرفیتهایی است که میتواند در مطالعات ایرانشناسی مورد توجه قرار گیرد.
دبیر علمی همایش ادامه داد: اگر قرار باشد آذربایجانغربی به شکل واقعی معرفی شود، باید میراث تاریخی و فرهنگی ملموس در کنار میراث ناملموس دیده شود؛ چرا که فرهنگ یک جامعه فقط در آثار تاریخی آن خلاصه نمیشود و در زبان، ادبیات، آیینها، سنتها و شیوه زندگی مردم نیز تداوم پیدا میکند.
تنوعی که میتواند موضوع مطالعه باشد
کبیری با اشاره به تنوع قومی و مذهبی استان گفت: آذربایجانغربی را میتوان نمونهای از تنوع اقوام و ادیان دانست و این ویژگی، یکی از وجوه مهم هویت اجتماعی و فرهنگی آن به شمار میرود.
وی افزود: زندگی مردم در کنار یکدیگر و تجربه تاریخی همزیستی، موضوعی است که باید با نگاه علمی مورد مطالعه قرار گیرد.
کبیری خاطرنشان کرد: هویت ملی ایرانیان ریشه در تاریخی طولانی دارد و همزیستی مردم و تعلق آنان به این سرزمین در دورههای مختلف تاریخی قابل بررسی است.
وی ادامه داد: در این همایش تلاش میشود بر تداوم تاریخی این همزیستی تأکید شود و نشان داده شود که تنوع فرهنگی آذربایجانغربی، بخشی از واقعیت تاریخی و اجتماعی ایران است.
دبیر علمی ششمین همایش ملی ایرانشناسی، نقش جامعه علمی را در معرفی این ظرفیتها مهم دانست و گفت: برای آنکه داشتههای تاریخی و فرهنگی استان به شکل دقیق و مستند به جامعه معرفی شود، حضور دانشگاهیان، پژوهشگران و صاحبنظران ضروری است.
کبیری افزود: هدف از این رویداد صرفاً برگزاری یک برنامه علمی نیست، بلکه تلاش میشود زمینهای برای شناخت عمیقتر تاریخ، فرهنگ، هنر، جغرافیا و جامعه آذربایجانغربی فراهم شود.
وی گفت: تنوع اجتماعی و فرهنگی، جغرافیای شهری و عشایری، تعلیم و تربیت، مراکز فرهنگی، ادبیات، آداب و رسوم، فولکلور و ورزشهای بومی و محلی از جمله حوزههایی هستند که میتوانند در این شناخت نقش داشته باشند.
کبیری در پایان اظهار کرد: ششمین همایش ملی ایرانشناسی میتواند فرصتی باشد تا بخشی از ظرفیتهای کمتر دیدهشده آذربایجانغربی در قالب پژوهشهای علمی معرفی شود و تصویری جامعتر از جایگاه این استان در تاریخ و فرهنگ ایران شکل بگیرد.
ششمین همایش ملی ایرانشناسی ۲۷ آبانماه سال جاری در دانشگاه ارومیه برگزار خواهد شد.
انتهای پیام/