![]() |
1405/08/28 |
| نای قلم گزارش میدهد |
| قاچاق آرد یارانهای؛ عامل برهم خوردن نظم بازار/40نانوایی بدون مجاز |
|
لعیا نورانی زنوز/ نان، پیش از آنکه یک کالای اقتصادی باشد، پای ثابت سفرههای مردم است؛ کالایی که تغییر قیمت و کیفیت آن را نمیتوان از زندگی روزمره خانوارها جدا کرد. این روزها در حالی موضوع دو نرخی شدن نان در برخی استانهای کشور مطرح شده که در آذربایجان غربی هنوز این طرح اجرا نشده است؛ با این حال، گشتی در بازار نان نشان میدهد گلایه مردم از قیمتهای متفاوت، کیفیت نامطلوب و نبود نظارت یکسان، موضوع تازهای نیست. برای بسیاری از شهروندان، خرید نان دیگر به سادگی گذشته نیست. آنها میگویند یک نوع نان، حتی در نانواییهای مختلف، با قیمتهای متفاوت عرضه میشود؛ بهویژه نان روغنی که گاهی اختلاف قیمت آن میان واحدهای نانوایی به چشم میآید. برخی شهروندان نیز از افزایش چندبرابری قیمت نان با افزودن مقداری کنجد گلایه دارند؛ تغییری که به اعتقاد آنها همیشه با ارتقای کیفیت همراه نیست. گلایهها تنها به قیمت ختم نمیشود. کیفیت پخت، وزن نان و تناسب آن با بهای پرداختی نیز از جمله موضوعاتی است که مردم انتظار دارند دستگاههای نظارتی با جدیت بیشتری به آن ورود کنند. از نگاه مصرفکنندگان، وقتی نان با قیمتهای متفاوت عرضه میشود، دستکم باید کیفیت و وزن آن نیز متناسب با قیمت باشد. در چنین شرایطی، طرح دو نرخی شدن نان این نگرانی را ایجاد کرده که مبادا تعدد نرخها و پیچیدگی خرید، بیش از گذشته بر دوش خانوارها سنگینی کند؛ آن هم در شرایطی که مردم معتقدند بازار نان پیش از هر تصمیم تازه، به نظارت دقیقتر و قیمتگذاری شفاف نیاز دارد. اما از سوی نانواییها، ماجرا شکل دیگری دارد. اگر مردم از قیمتهای متفاوت و کیفیت نان گلایه دارند، نانوایان هم از دشواری تأمین آرد، افزایش هزینههای تولید و محدودیتهای جدید در عرضه نان میگویند؛ مشکلاتی که به اعتقاد آنها، ادامه فعالیت در این شرایط را دشوارتر کرده است. یکی از نانوایان ارومیه با اشاره به تغییر سهمیه فروش نان یارانهای میگوید: تا پیش از این به ازای هر نفر شش قرص نان یارانهای عرضه میکردیم، اما از امروز طبق ابلاغ اتحادیه باید این تعداد به چهار قرص کاهش پیدا کند. وی تأمین آرد را نیز یکی از مشکلات اصلی نانواییها میداند و میافزاید: برای تهیه آرد با مشکل مواجه هستیم و گاهی باید از واسطهها عبور کنیم تا آرد به دستمان برسد. قیمت آن هم بالاست. از طرف دیگر هزینهها افزایش یافته و با این شرایط، معیشت ما نیز با مشکل روبهرو شده است. یک نانوای آزادپز هم با اشاره به پلمب برخی واحدهای نانوایی، از دشواری فعالیت در شرایط اقتصادی کنونی میگوید و معتقد است هزینههای بالای تولید، ادامه کار را برای برخی فعالان این صنف دشوار کرده است. وی تأکید میکند دولت باید برای حمایت از نانوایان و کاهش فشار هزینهها باید تدابیر بیشتری در نظر بگیرد. در حالی که مردم خواهان نان باکیفیت و قیمت شفاف هستند و نانوایان از افزایش هزینههای تولید میگویند، مسئولان استان فعلاً راهکار دیگری را برای مدیریت بازار آرد و نان دنبال میکنند. فرماندار ارومیه در گفتگوی اختصاصی با تأکید بر اینکه آذربایجان غربی اجرای طرح دو نرخی شدن نان را نپذیرفته است، میگوید در این استان توزیع آرد خارج از نوبت انجام نمیشود و نانواییها آرد مورد نیاز خود را در چارچوب سهمیههای تعیینشده دریافت میکنند. قهرمان عیوضلو، با اشاره به فعالیت نانواییهای غیرمجاز، قاچاق آرد یارانهای را یکی از عوامل برهم خوردن نظم بازار میداند و معتقد است برخی واحدهای غیرمجاز، آرد مورد نیاز خود را از طریق خرید آرد خارجشده از شبکه رسمی تأمین میکنند؛ موضوعی که در نهایت به افزایش قیمت محصول نهایی برای مردم منجر میشود. وی از پلمب بیش از ۴۰ نانوایی غیرمجاز طی سه هفته گذشته خبر میدهد و میگوید این واحدها عمدتاً در زمینه پخت نان روغنی و سنگک فعالیت داشتند و فعالیت آنها بدون طی مراحل قانونی آغاز شده بود. به گفته فرماندار ارومیه، پلمب این واحدها قرار نیست دسترسی مردم به نان را دشوار کند، بلکه با جلوگیری از انحراف آرد یارانهای، امکان عرضه نان ارزانتر و دسترسی آسانتر مردم به این کالای اساسی فراهم خواهد شد. وی با اشاره به حمایت دولت از نانواییهای یارانهای میگوید هر کیسه ۴۰ کیلویی آرد مخصوص نان لواش با قیمت ۶۰ هزار تومان در اختیار نانواییها قرار میگیرد، در حالی که قیمت خرید هر کیلوگرم گندم ۷۰ هزار تومان است؛ حمایتی که به گفته او با هدف حفظ قیمت مناسب نان برای مصرفکنندگان انجام میشود. عیوضلو با اشاره به اینکه بخشی از مصرف مازاد نان به مصارف غیرانسانی اختصاص دارد، میگوید بررسیها نشان میدهد برخی افراد نان یارانهای را به جای مصرف خانوار، برای تغذیه دام و حیوانات یا مصارف دیگر تهیه میکنند؛ موضوعی که به اعتقاد وی موجب هدررفت آرد یارانهای و خروج آن از چرخه مصرف واقعی خانوارها میشود. فرماندار ارومیه همچنین دو نرخی شدن نان را روشی برای مدیریت مصرف میداند و معتقد است مصرف متعارف خانوارها مشمول محدودیت نخواهد شد و مصرف مازاد با نرخ آزاد محاسبه میشود. وی معتقد است تعیین سقف مصرف متناسب با تعداد اعضای خانوار و محاسبه مصرف مازاد با نرخ آزاد میتواند ضمن جلوگیری از این رویه، به توزیع عادلانهتر یارانه آرد کمک کند. با این حال، آنچه از کنار هم قرار گرفتن این دیدگاهها به دست میآید، نشان میدهد بازار نان با مجموعهای از مسائل بههمپیوسته روبهروست؛ از قیمتگذاری و کیفیت گرفته تا تأمین آرد، هزینههای تولید، سهمیهبندی و نظارت بر فعالیت نانواییها. آذربایجان غربی فعلاً اجرای طرح دو نرخی شدن نان را در دستور کار ندارد، اما انتظار مردم روشن است نان با قیمت مشخص، کیفیت قابل قبول و بدون سردرگمی در خرید عرضه شود. نانوایان نیز خواهان تأمین منظم آرد و حمایت متناسب با هزینههای تولید هستند. در نهایت، موفقیت هر برنامهای در حوزه آرد و نان زمانی معنا پیدا میکند که هم سفره مردم از افزایش بیضابطه هزینهها در امان بماند و هم نانوایان بتوانند بدون نگرانی از تأمین مواد اولیه و هزینههای جاری، فعالیت کنند؛ چرا که نان فقط محصول یک نانوایی نیست، بخشی از امنیت معیشتی خانوادههاست. |