گزارش و گفتگو
۱۳۹۸/۰۶/۰۶          پله پله رونق گردشگری در روستای پلکانی زنوزق

روستای پلکانی «زنوزق» با مناظر طبیعی، خانه‌های قدیمی، باغ‌های سرسبز و نهر آبی جاری از بالادست آن در سال‌های اخیر گام در مسیر رونق گردشگری گذاشته و در صورت توجه بیشتر دستگاه های متولی می‌تواند همچون ماسوله گیلان سیل گردشگران را به سوی خود روان کند.

روستای زیبای و دیدنی «زنوزق» مانند تمام روستاهای پلکانی دارای خانه هایی است که پشت بام آن ها حیاط خانه بالایی بوده و این خانه ها پله به پله تا بالای کوه ادامه می یابند و مسیر دسترسی خانه های این روستا نیز همچون ریشه تنیده درخت، در تاریخ کهن زندگی روستایی ریشه دوانیده است.

روستای تاریخی زنوزق از شرق به کوه‌های سلطان سنجر، از غرب به روستای درق و از جنوب غرب به شهر زنوز محدود می‌شود و همجواری آن با شهر زنوز که خود بیش از ۸۰۰ سال قدمت دارد، معرف پیشینه تاریخی این روستا است.

«زنوزق» در بین کوه‌ها و خانه های آن در بین باغات محصور شده و به گفته صاحب نظران، خانه‌های آن از دوره صفوی به جا مانده و قبرستان این روستا با سنگ قبرهای قدیمی شاهدی بر قدمت این روستا است.

 سنگ فرش معابر این روستا که از سوی بنیاد مسکن در سال های گذشته اجرا شده است، نیز در نوع خود جلوه ای زیبا به آن بخشیده و باغات، کوه‌ها و تفرجگاه‌های مستعد حاشیه این روستا هر کدام به تنهایی در ایام مختلفی از سال می تواند پذیرای گردشگران خارجی و داخلی باشد.

معابر روستا شیب زیادی دارد و محله‌های سیدی، آقابابا، بدیر و کدلر از اصلی‌ترین محله های این روستا بوده و در ساخت خانه‌های بافت قدیمی از مصالح بومی مانند چوب، خشت، گل و سنگ استفاده شده است.

مجموعه عوامل طبیعی و تاریخی این روستا، آن را به یکی از ممتازترین روستاها در حوزه فرهنگی و گردشگری تبدیل کرده و در صورت توجه و اهتمام دستگاه های متولی حوزه گردشگری می تواند گردشگران را به خود جذب کند.

مدیرکل بنیاد مسکن آذربایجان شرقی در گفتگو با ایرنا با اشاره به طرح بهسازی بافت های با ارزش روستایی در استان می گوید: این طرح با هدف ایجاد بستر گردشگری در روستاهای دارای بافت تاریخی و قدیمی استان اجرا می شود و در این راستا بهسازی روستاهای زنوزق شهرستان مرند، اشتبین جلفا و توتاخانه شهرستان بناب انجام شده است.

حافظ باباپور، می افزاید: در این طرح بنیاد مسکن با حفظ هویت و اصالت روستاهای دارای بافت تاریخی و قدیمی از جمله روستای زنوزق، اقدام به کف سازی و جداره سازی معابر، ایجاد پیرنشین جلوی در منازل و انجام طرح های معماری و بهسازی کرده است.

وی با تاکید بر اینکه هدف از اجرای این طرح ها جذب گردشگر است، اظهار می کند: دانشجویان رشته های معماری و شهرسازی در قالب تورهای گردشگری از این روستاها بازدید کرده و با معماری، تاریخ و فرهنگ این روستاها آشنا می شوند.

مدیرکل بنیاد مسکن آذربایجان شرقی با اشاره به اینکه مطالعات طرح روستای زنوزق در سال ۸۲ شروع شده است، می گوید: عملیات اجرایی آن در سال ۸۶ آغاز شده و در سال ۹۲ به اتمام رسیده است و برای مطالعات و اجرای طرح بهسازی بافت باارزش روستای زنوزق حدود ۶ میلیارد و ۸۷۳ میلیون ریال از منابع ملی هزینه شده است.

باباپور، ادامه می دهد: در این طرح یک هزار و ۳۴۱ متر جوب سنگی، ۶ هزار و ۳۴۴ مترمربع سنگ فرش، ۴۰۴ متر دیوار سنگی، ۷۱۴ متر رخبام، ۱۱۱ متر کانیو سنگی، یک هزار و ۱۲۴ متر ازاره سنگی، یک هزار و ۴۳۵ متر مربع کادر بندی و ۳ هزار و ۷۷۲ متر مربع سیمان کاری انجام شده است.

وی با اشاره به اینکه رویکرد بنیاد مسکن در بازگشایی معابر روستاها تعدیل شده و بیشتر به زیباشناسی و حفظ معماری محلی و بومی توجه شده است، یادآوری می کند: برای حفظ بافت تاریخی روستای زنوزق وضع موجود معابر آن حفظ شده و تخریبی در مسیر انجام نشده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی نیز در گفتگو با ایرنا، با بیان اینکه این استان از روستاهای زیبا و با جاذبه های طبیعی و تاریخی بسیاری برخوردار است، می گوید: روستاهای تاریخی زنوزق، دارانداش و درق در شهر زنوز و روستای کلجار در مسیر ورودی شهرستان مرند از جمله روستاهای هدف گردشگری آذربایجان شرقی است که با داشتن ظرفیت های تاریخی و طبیعی از مناطق مهم گردشگرپذیر استان در حوزه بوم گردی محسوب می شوند.

 مرتضی آبدار، می افزاید: احیای خانه های گردشگری در روستاهای هدف به خصوص زنوزق، معرفی توانمندی آن ها در حوزه صنایع دستی و فرآورده های دامی و کشاورزی، هر کدام به نوبه خود می تواند باعث جذب گردشگر شود.

وی یادآوری می کند: این اداره کل در راستای احیای بافت های با ارزش، حفظ و احیای سنت ها و فرهنگ روستاهای هدف گردشگری و تحکیم عمومی و اقتصادی روستا اهتمام ویژه ای دارد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی با اشاره به قدمت تاریخی روستای زنوزق می گوید: با توجه به اقلیم مناسب این روستا ایجاد اقامتگاه های بوم گردی موجب اقبال گردشگران و اشتغال مردم منطقه در حوزه گردشگری در این منطقه می شود.

آبدار، ادامه می دهد: هم اکنون در این روستا مجوز ایجاد یک باب خانه بوم گردی صادر شده و این خانه برای اسکان مسافران و گردشگران آماده است.

دهیار روستای زنوزق نیز در گفتگو با ایرنا می گوید: با توجه به سنگ نوشته های موجود در قبرستان زنوزق، این روستا از قدمت زیادی برخوردار بوده ولی با توجه به اینکه مطالعات باستانشناسی روی آن انجام نشده است نمی توان به یقین قدمت آن را تعیین کرد.

توحید پروری، می افزاید: در استناد به تفسیرها و تحقیقاتی که بر روی این روستا انجام شده قدمت روستای زنوزق به دوران ایلخانیان و میترائیسم نسبت داده می شود.

وی یادآوری می کند: با توجه به اینکه جنس حجاری ها و نقوش سنگ های موجود در این روستا ماسه سنگ بوده بعید است که این سنگ ها از دوران میترائیسم باقی مانده باشد.

دهیار روستای زنوزق نیز می گوید: این روستا دارای حدود ۳۵۶ خانوار و یک هزار و ۱۰۰ نفر جمعیت بوده و جمعیت آن نسبت به ۲۰ سال گذشته یک سوم کاهش یافته و به علت داشتن جمعیت سیال، جمعیت آن در آخر هفته به ۲ برابر افزایش می یابد.

پروری، با بیان اینکه بافت جمعیتی این روستا سالخورده است، ادامه می دهد: توده ساختمان های عظیم این روستا حاکی از سکونت حداقل ۲ هزار نفر در سالیان گذشته در این روستا بوده، ولی با توجه به خالی شدن سکنه در ساختمان های بالادست این روستا، بافت مسکونی و معماری های آن مخروبه شده و برخی کاربری های خاص مانند طویله، انباری و مطبخ از زندگی روستایی آن حذف شده است.

وی با اشاره به اینکه بیشتر معیشت مردم این روستا کشاورزی، باغداری و دامپروری است، اظهار می کند: در حوزه گردشگری در این روستا اقدام خاصی غیر از احداث یک واحد اقامتگاه بوم گردی که از یک سال پیش به بهره برداری رسیده است، انجام نشده است.

دهیار روستای زنوزق می گوید: ۲ سال گذشته میراث فرهنگی در حوزه گردشگری روستایی برای آموزش ساکنان روستاهای هدف گردشگری شهرستان مرند کارگاه توانمندسازی جوامع محلی را برگزار کرد، ولی به علت تداوم نیافتن این برنامه اهداف این طرح محقق نشد.

پروری، می افزاید: توانمندسازی و آموزش گردشگری روستایی به جوامع محلی نیاز به یک برنامه کلان ملی یا حداقل شهرستانی دارد تا دستگاه های متولی مانند سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طرح هایی را در این راستا تدوین و اجرا کند.

انتهای پیام/


برای دسترسی به آرشیو بخش گفتگو و گزارش اینجا کلیک کنید
 
درباره ما تماس با ما
طراحی و اجرا